Arif Nihat Asya'nın Bayrak Şiiri Yazılış Hikâyesi ve Şiirin İncelenmesi

Bayrak

Ey mavi göklerin beyaz ve kızıl süsü,

Kız kardeşimin gelinliği, şehidimin son örtüsü,

Işık ışık, dalga dalga bayrağım!

Senin destanını okudum, senin destanını yazacağım.

Sana benim gözümle bakmayanın

Mezarını kazacağım.

Seni selamlamadan uçan kuşun

Yuvasını bozacağım.

Dalgalandığın yerde ne korku, ne keder...

Gölgende bana da, bana da yer ver.

Sabah olmasın, günler doğmasın ne çıkar:

Yurda ay yıldızının ışığı yeter.

Savaş bizi karlı dağlara götürdüğü gün

Kızıllığında ısındık;

Dağlardan çöllere düştüğümüz gün

Gölgene sığındık.

Ey şimdi süzgün, rüzgarlarda dalgalı;

Barışın güvercini, savaşın kartalı

Yüksek yerlerde açan çiçeğim.

Senin altında doğdum.

Senin altında öleceğim.

Tarihim, şerefim, şiirim, her şeyim:

Yer yüzünde yer beğen!

Nereye dikilmek istersen,

Söyle, seni oraya dikeyim!

ARİF NİHAT ASYA 

Bayrak şiirinin yazılış hikâyesi:

5 Ocak 1922, Adana’nın bağımsızlık mücadelesini zaferle taçlandırdığı ve düşman işgalinden kurtulduğu tarihi bir dönüm noktasıdır. Bu anlamlı günün yıl dönümlerinden birinde, Adana Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği yapan Arif Nihat Asya, hürriyetin en kutsal simgesi olan bayrak üzerine bir şiirin öğrencisi tarafından okunmasını arzu eder. Ancak yaptığı tüm araştırmalara rağmen, o günün ruhunu tam anlamıyla yansıtan bir eser bulamaz.

Bunun üzerine şair, 4 Ocak gecesi bir gaz lambasının loş ışığında kalemine sarılır ve gün ağarana dek Türk edebiyatının en nadide eserlerinden birini kağıda döker. Yazıldığı günün sabahında bir öğrencisi tarafından coşkulu bir kalabalığa okunan bu şaheser, Arif Nihat Asya’nın hafızalara "Bayrak Şairi" olarak kazınmasını sağlar. "Bayrak" şiiri, o geceden bu yana milletimizin milli hafızasında ve kalbinde en müstesna yerini korumaktadır.

Soru 1: Şairin bu şiiri yazma sebepleri neler olabilir? İşaretleyiniz.

• Ait olma bilinci kazandırmak

• Vatan sevgisi aşılamak

• Millî birlik ve beraberlik duygusunu güçlendirmek

• Bayrağı estetik ve duygusal bir anlatımla yüceltmek

• Bayrağın anlamını ve önemini genç nesillere anlatmak (Not: "Bayrağın ortaya çıkış sürecini anlatmak" bu şiirin temel yazılma amaçlarından biri değildir.)

Soru 2: "Kız kardeşimin gelinliği, şehidimin son örtüsü" ifadelerinin seçilme nedenini Türk kültürü açısından değerlendiriniz.

• Bu ifadeler, bayrağın Türk insanının doğumundan ölümüne kadar her anında yanında olduğunu simgeler. Gelinlik masumiyeti ve yeni bir başlangıcı, şehit örtüsü ise vatan için yapılan en büyük fedakarlığı temsil eder. Bu durum bayrağın sadece bir devlet sembolü değil, ailenin ve bireyin onuru olduğunu gösterir.

Soru 3: "Gölgende bana da yer ver" dizesinden hareketle, bu çatı altında yaşamak bir milletin geleceği için ne ifade eder?

• Bayrağın gölgesi, milleti dış tehlikelerden koruyan manevi bir sığınaktır. Bu çatı altında yaşamak, bedeli ödenmiş bir hürriyeti, toplumsal güveni ve bağımsız bir gelecek kurma iradesini ifade eder.

Soru 4: Toplum neden en umutsuz anlarında manevi bir ışığa ihtiyaç duyar?

• Manevi ışık (bayrak), karanlık dönemlerde millete var olma iradesi ve direnme gücü verir. Örnek: Milli Mücadele yıllarında bayrak ve İstiklal Marşı, "Korkma!" nidasıyla millete umut ve bekasının sönmeyeceği inancını aşılamıştır.